ناگزير پيمان صلحى با ايشان منعقد ساخت و متعهد شد هرساله ، گذشته از خراج جنسى ، سى هزار دينار طلا به قراختائيان بپردازد . گمان نمىرود كه حملهء قراختائيان به خراسان بىدرنگ پس از پيكار قطوان وقوع يافته باشد ، زيرا كه در ماه اكتبر [ اواسط پائيز ] آن سال آتسز را با لشكر در خراسان مىبينيم كه مىكوشد از شكست سنجر منافعى براى خويشتن كسب كند . روز 19 نوامبر [ اواخر پائيز ] همان سال مرو غارت شد . آتسز فقط در ماه مه 1142 ميلادى [ آخر بهار 537 هجرى ] به نيشاپور رسيد . شايد سبب اين كندى حركت هجوم قراختائيان بوده . آتسز در اعلاميه‌اى خطاب به مردم نيشاپور گفته كه مصائب سنجر همانا جزاى حق‌ناشناسى وى است در برابر خدمات صادقانهء خوارزمشاه : « نمىدانم پشيمانى سودى خواهد داشت يا نه ، زيرا كه وى اكنون آن‌چنان تكيه‌گاه و دوستى كه ما براى وى بوديم هيچ‌جا نمىبيند » « 1 » . به خواست آتسز روز 29 مه ( اوخر ماه دوم بهار ) در نيشاپور به نام وى خطبه خواندند . ولى در تابستان همان‌سال حكومت سنجر بارىديگر در خراسان احياء شد « 2 » . در سال 538 هجرى / 44 - 1143 « 3 » سنجر به خوارزم لشكر كشيد و آتسز را مجبور به اطاعت از خويش و باز پس دادن گنجينه‌هائى كه در مرو

--> ( 1 ) - « متون » ، ص 44 - 43 ، ( انشاء ) . ( 2 ) - ابن اثير ، چاپ تورنبرگ ، XI ، 58 . ( 3 ) - جالب توجه است كه دينار آتسزى بنام مسعود سلطان عراق ( 528 تا 547 هجرى ) مربوط به همين سال مىباشد ؛ رجوع شود به : ماركوف ، « فهرست تملكات » ص 297 .